I.
TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ TRẦM HƯƠNG.
II. ĐẶC ĐIỂM THỰC
VẬT HỌC CÂY DÓ BẦU.
III. ĐẶC TÍNH VÀ
CÔNG DỤNG CỦA TRẦM HƯƠNG.
IV. Q/T HÌNH THÀNH
TRẦM HƯƠNG VÀ KỸ THUẬT CẤY TẠO TRẦM.
V. KỸ THUẬT GIEO
- TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY DÓ BẦU.
VI. HIỆU QUẢ KINH
TẾ. |
V.
KỸ THUẬT GIEO - TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY DÓ BẦU.
1.Kỹ thuật gieo ươm
và chăm sóc cây con. |
|
 Do
hạt dó bầu có đời sống rất ngắn, không thể lưu trữ lâu ngày
được nên hạt chỉ có vào mùa thu hoạch hạt.
Tùy
vào thời tiết khí hậu của từng vùng mà thời điểm thu họach
hạt có khác nhau, nhưng sớm nhất cũng bắt đầu vào tháng
6 dương lịch hàng năm.
Hiện
nay hạt dó bầu rất khan hiếm và giá rất đắt. Việc tìm mua
hạt giống về để gieo ươm gặp một số khó khăn như:
|
|
 |
|
| Cây
dó bầu giống |
-
Thời gian từ khi thu hoạch đến lúc gieo rất ngắn, chỉ trong
vòng 7-10 ngày do đó công tác bảo quản hạt và khâu chuẩn
bị đất gieo sẽ gặp nhiều trở ngại.
- Chúng ta khó kiểm soát được chất lượng hạt giống như tỉ
lệ nảy mầm, xuất xứ - nguồn gốc của giống…
Cách
tốt nhất là chúng ta nên mua cây con để trồng. Tuy nhiên
nếu chúng ta có ý định nhân giống để bán cây con với số
lượng lớn thì nên tìm mua hạt giống ở những nơi đáng tin
cậy và phải có hướng chuẩn bị thật chu đáo. |
1.1.
Giai đoạn vườn ươm |
Chúng
ta có thể thực hiện một trong những cách ươm cây con như
sau:
Cách thứ nhất: Tạo líp ươm trên mặt đất, khi cây con được
30-40 ngày tuổi, cao 6-8 cm và có 2 - 4 lá thật thì nhổ
cây đem cấy vào bầu đất.
Cách thứ hai: Ủ hạt trong cát ẩm, để nơi thoáng mát, khi
hạt nứt nanh thì đem cấy vào bầu đất.
Cách thứ ba: Gieo hạt trực tiếp vào bầu đất mà không cần
qua giai đoạn cây mạ.
Với cách cách gieo thứ nhất, ta tiến hành các bước sau:
1.1.1 Chọn đất làm vườn ươm cây con:
- Vị trí vườn ươm cây con phải được đặt ở những nơi cao
ráo,thoáng mát,kín gió..
- Phải có đủ nguồn nước sạch để tưới và đất phải thoát nước
tốt.
- Vườn ươm phải gần đường giao thông để thuận tiện cho việc
chuyên chở.
- Đất phải giàu dinh dưỡng, thành phần cơ giới nhẹ (đất
cát hoặc cát pha),pH 5-6.
1.1.2 Làm đất và thiết kế líp ươm:
- Đất làm vườn ươm cây con phải được cày bừa thật tơi xốp,
sâu khoảng 25-30 cm và sạch cỏ dại.
- Lên líp ươm cao 15-20 cm so với mặt đất, chiều rộng 1m,
chiều dài 10m, khoảng cách giữa 2 líp ươm từ 45-50 cm để
tiện việc đi lại và chăm sóc.
- Hệ thống tưới-tiêu, đặc biệt là các mương thoát, phải
bố trí một cách hợp lý và khoa học.
1.1.3 Xử lý đất và bón lót phân:
Trước
khi gieo hạt 5-7 ngày, líp ươm phải được xử lý thuốc sát
trùng và bón phân lót.
- Thuốc sát trùng có thể dùng dung dịch Bordeaux 1% hoặc
dung dịch CuSO4 0.5% tưới điều lên mặt líp.
- Phân bón lót gồm: Phân chuồng hoai (10kg/10m2/líp), super
Lân (300-500gr/10m2/líp). Có thể thay thế super Lân bằng
DAP hoặc N-P-K với liều lượng từ 150-200gr/10m2/líp.
** Chú ý:
Phân
bón lót phải được nghiền thành bột, rải đều lên mặt líp,
sau đó dùng cuốc xới xáo để trộn thật đều phân lót và thuốc
sát trùng vào lớp đất sâu khoảng 5-7cm. Mặt líp phải bằng
phẳng và tơi nhuyễn, không cỏ dại.
1.1.4 Gieo hạt:
Sau
khi thu hoạch hạt phải gieo ngay. Nếu chưa gieo, phải bảo
quản hạt trong các ẩm theo tỉ lệ 2 phần cát một phần hạt
(tính theo thể tích), để nơi thoáng mát, thường xuyên đảo
hạt (tối thiểu 3 lần/ngày) và luôn giữ ẩm cho cát. Cách
bảo quản này chỉ kéo dài trong khoảng từ 7-10 ngày, nếu
kéo dài hơn thì tỉ lệ nảy mầm sẻ giảm.
Trước
khi gieo nên xử lý hạt giống bằng cách ngâm hạt 3-4 giờ
trong dung dịch thuốc tím có nồng độ 0,1%, sau đó rửa lại
bằng nước sạch, nhặt hết hạt lép, thối rồi đem gieo.
Rải
hạt đều trên mặt líp, hạt cách hạt khoảng 2cm (mật độ 200-250
gr hạt/m2 ). Sau khi gieo rải một lớp cát dày 1cm để lấp
hạt.
Trung bình 1kg hạt gieo được 4.500 - 6.000 cây con.
1.1.5 Làm giàn che cây con:
Tùy
theo vật liệu sẵn có tại địa phương như rơm rạ, lá dừa …mà
chúng ta làm mái che cho vườn ươm cây con, nhưng phải bảo
đảm độ che phủ từ 60 – 70% và chủ động được việc điều chỉnh
ánh sáng khi cần thiết.
1.1.6 Tưới nước giữ ẩm sau gieo:
Luôn
luôn giữ ẩm cho mặt líp để hạt nảy mầm và cây con phát triển
tốt trong suốt giai đoạn vườn ươm.
Khoảng
15 ngày sau gieo hạt bắt đầu nảy mầm. Sau gieo khoảng 30
– 40 ngày, cây con cao 6 – 8 cm có 2 – 4 lá là nhổ cây cấy
vào bầu. |
| 1.2.
Giai đoạn vườn bầu. |
1.2.1
Vỏ bầu:
Sử
dụng bao nylon kích cỡ tối thiểu 9cm x 14cm để làm bầu đất
cho cây con và phải đục lỗ để thoát nước. Không nên sử dụng
vỏ bầu quá nhỏ có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng
và phát triển của cây con. Ngược lại, nếu vỏ bầu quá lớn
sẽ tăng giá thành cây con cũng như khi vận chuyển sẽ gặp
nhiều khó khăn.
1.2.2 Xử lý đất vô bầu (Ruột bầu):
Nên
chọn những nơi có lớp đất mặt tơi xốp và giàu dinh dưỡng
để làm đất bầu cây con. Trước tiên chúng ta cần xới xáo
đất cho thật tơi xốp, sau đó trộn đều 10-14% phân chuồng
hoai, 1% super Lân (tính theo thể tích đất) và thuốc sát
trùng như dung dịch bordeaux 1% hoặc CuSO4 0.5%. Cần chú
ý là càng trộn đều phân bón vào đất bầu càng tốt. Một số
nơi người ta dùng hỗn hợp tro trấu với xơ dừa để làm đất
bầu. |
1.2.3
Thiết kế luống bầu:
- Luống bầu được thiết kế giống như líp ươm , chiều cao
mặt luống so với mặt đất khoảng 15-20cm, ngang 1m, dài 10m,
khoảng cách giữa 2 luống từ 45 – 50cm để tiện lợi cho việc
đi lại chăm sóc. Trải poly lên mặt líp sau đó lấp một lớp
đất dày từ 1-3cm với mục đích là ngăn không cho rễ cây con
ăn sâu vào trong đất, tránh làm đứt rễ khi di dời bầu hoặc
vận chuyển bầu ra trồng. |
|
 |
|
Thiết
kế luống bầu |
-
Lượng đất vô bầu vừa phải không nên nén chặt.
- Bầu đất phải được đặt ngay ngắn theo từng hàng.
- Khoảng cách giữa các bầu tối thiểu 1cm.
- Xung quanh vườn bầu phải vét các mương thoát nước.
- Giàn che vườn bầu cũng giống như ở vườn ươm, tức là phải
đảm bảo độ che phủ từ 50-60% và phải chủ động điều chỉnh
ánh sáng khi cần thiết. Sau 8 tuần lễ kể từ khi cấy bầu
tiến hành dỡ dần giàn che để huấn luyện cây con. |
1.2.4
Cấy cây con vào bầu:
Trước
khi cấy phải tưới nước cho bầu đất đủ ẩm. Đặt cây con phải
ở giữa bầu đất, thân cây phải thẳng , rễ phải tiếp xúc với
đất bầu. Không được cấy quá sâu hoặc quá cạn.
1.2.5 Tưới nước:
Thường
xuyên kiểm tra và tưới nước giữ ẩm cho vườn bầu. Tùy vào
điều kiện thời tiết, tuổi cây con mà ta điều chỉnh lượng
nước tưới cho thích hợp.
1.2.6 Làm cỏ và bón thúc:
Kết
hợp nhổ cỏ , phá váng và bón phân cho cây con. Phân bón
thúc có thể dùng DAP hoặc NPK với liều lượng 1kg/200 lít
nước (0.5%), tưới đều lên luống bầu ( 50 gr/10 lít nước/
10 m2 )
1.2.7 Đảo bầu và thay bầu:
Giai
đoạn cây con ở trong vườn bầu khá lâu, từ 6 tháng trở lên,
nếu kích cỡ bầu đất quá nhỏ không đủ dinh dưỡng để cung
cấp cho cây ở giai đoạn tiếp theo thì nên chuyển cây vào
bầu lớn hơn.
Thông
thường, trong quần thể cây con không có sự đồng đều về chiều
cao cây, do đó khi tiến hành đảo bầu nên chọn cây nhỏ để
riêng. Bằng cách này, chúng ta dễ chăm sóc và tạo cho vườn
cây đồng đều hơn. Chú ý khi đảo bầu, nên đặt khoảng cách
giữa các bầu thưa hơn lúc đầu, vì mật độ quá dày cây sẽ
mọc vóng, nghĩa là thân cây cao nhưng đường kính thân nhỏ
và ít rễ, khi đem ra trồng cây con kém thích nghi với điều
kiện ngoại cảnh. Để tiết kiệm công lao động ta nên kết hợp
việc đảo bầu với làm cỏ và phá váng cho cây bầu.
1.2.8 Phòng trừ sâu bệnh:
Đối
với bệnh hại, vào mùa mưa cây con thường bị một số loại
bệnh như thối đen thân, lở cổ rễ…Có thể dùng thuốc BAYPHYZAN
liều lượng 3 – 4 ml/8 lít nước phun đều, mỗi lần phun cách
nhau 15 – 20 ngày.
Đối
với sâu cắn lá có thể bắt bằng tay kết hợp với phun thuốc
theo định kỳ 20-30 ngày/lần. |
[1],[12]...[Next]
|
| |
|
|
